Een vos verlies zijn haren, niet zijn streken

Blake Morisson is een literaire duizendpoot: hij ging aan de slag als literair redacteur voor o.a. The Times en The Observer, begon dan poëzie te schrijven en groeide langzaam uit tot schrijver van romans, biografische fictie, libretto’s en ballades. Bekendheid in Groot-Brittannië verwierf hij met zijn memoires over zijn eigen vader ‘En wanneer zag jij voor het laatst je vader?’. Verder staan nog een biografische roman over zijn moeder en een boek volledig gewijd aan de zaak-Bulger (een ophefmakende zaak in Groot-Brittannië rond het vermoorden van een peuter door twee minderjarige kinderen) op zijn schrijverspalmares.

Zijn nieuwste roman ‘Ten zuiden van de rivier’ wordt in Groot-Brittannië door de literaire pers omschreven als een ‘state-of-the-nation-roman’. Morissons laatste worp gaat over hedendaags Londen. De roman begint op de dag van de verkiezingsoverwinning van Labour met Tony Blair aan kop (2 mei 1997) en eindigt vijf jaar later (op 4 mei 2002), met een politieke kater. We krijgen als lezer het verhaal van vijf personages voorgeschoteld, verteld over een periode van de vijf eerste Blair-jaren. Hoewel het verhaal geschreven is tegen een politieke achtergrond, is het niet de politiek die centraal staat, maar eerder het verhaal van vijf doorsnee mensen, die elk hun eigen leven leiden en op een bepaalde manier toch onlosmakelijk verbonden zijn met elkaar.

Hoofdpersonage is wannabee-schrijver Nat. De andere vier personages waarrond de roman verder opgebouwd is, zijn Nats vrouw Libby, zijn minnares Anthea, zijn vriend Harry en zijn oom Jack. Bijna allen zijn ze voorstander van Labour en Blair. Enkel Harry, Nats vriend en ook de enige die niet uit Londen afkomstig is, is eigenlijk de enige die niet in de beloften van Labour gelooft. Zelfs Jack, Nats oom, een zeer conservatief man, geeft Labour het voordeel van de twijfel. Niet met alle Labour-standpunten is Jack het eens. Heikel punt is voornamelijk de vossenjacht, altijd al een heet hangijzer in het politieke landschap.

Jacks favoriete hobby bijvoorbeeld is die vossenjacht. Vandaar ook de vos op de cover van Morissons roman. Dit thema – vossen – loopt dan ook doorheen de roman als een rode draad. Uit onderzoek bleek de vos hét troeteldier van de moderne Engelsman, van de zogenaamde Homo Blairicus. De vos als symbool gebruikt Morisson in zijn roman op allegorische wijze. Het dier staat enerzijds symbool voor schattigheid, sluwheid en handigheid, maar anderzijds ook voor onverschilligheid, promiscuïteit en onbetrouwbaarheid. De vos is vaak alleen op pad en doet alles om maar te kunnen overleven in de stad. Al deze karaktertrekken zijn zowel bij alle vijf hoofdpersonages terug te vinden en geven eigenlijk weer dat elke mens een bepaald percentage van deze karaktertrekken met zich meedraagt.

Het was geenszins Morissons bedoeling om een historisch, geëngageerd, polemisch en politiek boek te schrijven, maar een verhaal neer te pennen over mensen van alledag, over fundamentele humane dingen die elk van ons kunnen overkomen. Morisson is hierin met verve geslaagd. Het is niet de eerste keer dat een schrijver politiek-sociale problemen zoals het industriële en economisch verval, groeiende verschillen tussen arm en rijk, het platteland en de stad etc. aan een bepaalde regeerperiode koppelt aan de verhaallijnen in zijn boek. Morisson echter doet dit op zijn meesterlijke wijze dat het vuistdikke boek van meer dan 600 pagina’s een mooi staaltje is van goed uitgewerkte verhaalplotten tegen een sociaal-politieke achtergrond. Dit is letterlijk en figuurlijk een dikke aanrader!

© Els Hesemans

Oorspronkelijk gepubliceerd op CuttingEdge.be

Multimedia:

Blake Morrison over ‘Ten zuiden van de rivier’:

Blake Morrison in en over zijn schrijfkamer: