Zure melk

‘Stilte en melk voor iedereen’ is de tweede roman van David Nolens, na zijn positief onthaalde debuutroman ‘Vrint’ en de novelle ‘Het kind’. In het literaire werk van de zoon van dichter Leonard Nolens speelt de maakbaarheid van de mens steeds een centrale rol. In zijn debuutroman liet Nolens een beeld tot leven komen en op de omslag van zijn nieuwe roman staat niet geheel toevallig het beeld ‘Andromeda’ van Auguste Rodin.

David Nolens gaf zijn boek een motto van de Catalaans-Franse psychiater François Tosquelles mee: ‘Het voornaamste kenmerk van de mens is dat hij gek is. Het probleem is te weten hoe je die gekheid moet verzorgen.’ Meteen is de toon gezet voor het vervolg van het boek, want qua vorm en inhoud is ‘Stilte en melk voor iedereen’ zeker geen alledaags boek. In korte zinnetjes vol treffende metaforen vertrouwt Nolens een megalomane gedachtestroom aan het papier toe. Centraal in het verhaal staan een man en een vrouw die midden in een relatiecrisis zitten, maar doordat de ene gedachte bij Nolens automatisch in de andere overvloeit, laat de jonge Vlaamse schrijver tegelijkertijd ook zijn licht schijnen over de stand van zaken in de politiek en de media.

Het verhaal is grotendeels geschreven vanuit de blik van Sarah, een ‘schoonheid die mannen depressief maakt’. Een vrouw die tegelijkertijd onweerstaanbaar en gevaarlijk is, maar die toch door zowat alle mannen begeerd wordt als een soort van oermoeder die iedereen de borst geeft. De president, de popmuzikant, de zwartzak, de hoofdredacteur…allemaal komen ze op bezoek bij Sarah, die met haar moedermelk een tegengif vormt voor de leegte van de wereld die hen omringt. Alsof dit allemaal nog niet absurd genoeg is, voert David Nolens in zijn rariteitenkabinet ook nog de depressieve echtgenoot van Sarah op. Een man die geplaagd wordt door dwanggedachten en een absurde fascinatie voor zijn anus ontwikkelt.

Naast melk heeft ieder mens in Nolens’ ogen ook stilte nodig. In het verhaal zelf kun je er alvast niet naast kijken, want na ieder fragment roept het tussen haakjes geplaatste woord ‘stilte’ je op om even te pauzeren. ‘Stilte en melk voor iedereen’ wekt de indruk dat David Nolens geen hoge pet op heeft van de mensheid en dat iedereen dringend behoefte heeft aan stilte en melk om terug op het rechte pad te raken. Dat zal echter niet eenvoudig zijn, want ‘de westerse mens is een donut. In het midden is een gat geslagen. We krijgen hem niet meer gevuld.’

Ondanks de wat kritische ondertoon is ‘Silte en melk voor iedereen’ een boek dat bijzonder vlot leest. Iets wat grotendeels te danken is aan de dichterlijke taalbeheersing van David Nolens, die als het ware uit de losse pols zinnen neerschrijft die je zo snel mogelijk uit het hoofd zou willen leren om ze eindeloos te kunnen citeren. Bovendien zorgen de constant wisselende gebeurtenissen – een gevolg van Nolens’ associatieve vertelstijl – ervoor dat er zich telkens weer nieuwe wendingen in het verhaal openbaren, waardoor je nieuwsgierigheid steeds weer op de proef gesteld wordt.

Met ‘Stilte en melk voor iedereen’ bevestigt David Nolens al de goede commentaren die over hem de ronde deden naar aanleiding van zijn eerste twee pennenvruchten. De wijze waarop hij in deze roman in een grotesk verhaal tussen de regels door zijn gal spuwt over de gang van zaken in de wereld, mag meer dan gezien worden en doet reikhalzend uitkijken naar toekomstig werk van Nolens junior. Stilte en melk, maar vooral ook veel bewondering en respect voor het schrijftalent van David Nolens dus!

© Erwin Tommissen

Oorspronkelijk gepubliceerd op CuttingEdge.be

Multimedia:

Het radioboek ‘De tijdgenoot’ van David Nolens